Arbor ve Radware Alternatifi Arayanlar için Değerlendirme Rehberi

Yenileme tarihine birkaç ay kala gelen teklif çoğu kurumda aynı tepkiyi doğurur. Cihaz çalışmaktadır. Ekip cihaza alışmıştır. Geçen yıl ciddi bir saldırı da savuşturulmuştur. Buna rağmen teklifin Türk lirası karşılığı, korumada hiçbir şey değişmemiş olmasına rağmen bir önceki döneme göre büyümüştür. Soru da tam bu noktada teknik olmaktan çıkar. Aynı koruma için daha fazlasını ödemek mi gerekiyor, yoksa bu, tedarikçiyi yeniden değerlendirmenin doğru anı mı?

Bu rehber o soruyu, Türkiye’de yerleşik bir kurumsal alıcının ya da operatörün gerçek koşullarıyla ele alıyor. Yerleşik ürününüz NetScout Arbor ya da Radware ise karşınızdaki sorun büyük ihtimalle ürünün ne yaptığı değildir. Sorun, yükümlülüğün döviz, bütçenin Türk lirası cinsinden olmasıdır. Buna eskalasyonun başka bir saat dilimi ve başka bir dil üzerinden yürümesi eklenir. Çok yıllı yenileme koşulları ise bu tabloyu tek bir imzayla birkaç bütçe yılı boyunca sabitler.

Bir şeyi baştan yazmak gerekiyor. Bu sayfayı tarafsız bir kurum yayımlamıyor, alternatif tarafında duran bir taraf yayımlıyor. Bu yüzden buradaki amaç “değiştirin” demek değil. Amaç, yenileme kararının hangi verilerle verildiğini görünür kılmak. Sonucun yenileme çıkması da en az göç kadar meşrudur. Aşağıdaki bölümlerin birkaçı doğrudan bunun ne zaman doğru olduğunu anlatıyor.

Yenileme masasındaki soru aslında nedir

Yenileme, ilk satın almanın küçültülmüş bir tekrarı gibi görünür ama öyle değildir. İlk alımda ürünleri karşılaştırırsınız. Yenilemede ise iki senaryoyu karşılaştırırsınız. Bir yanda mevcut kurulumun önümüzdeki sözleşme dönemi boyunca toplam maliyeti ve riski durur. Öte yanda değiştirilmiş bir kurulumun aynı dönemdeki toplam maliyeti ve riski. İkinci senaryonun içinde göç emeği, öğrenme süresi, çift işletme dönemi ve hata payı vardır. Bunların hiçbiri gelen teklifin üzerinde yazmaz. Hepsi kurum içinde hesaplanır.

Bu yüzden yenileme değerlendirmesinin ilk çıktısı bir ürün kararı değildir. İlk çıktı üç şeyin yazılı hale gelmesidir: mevcut sözleşmenin gerçekten neyi kapsadığı, bu kapsamın ne kadarını fiilen kullandığınız ve kullanmadığınız kısmı bıraktığınızda ne kaybettiğiniz. Bu üçü elinizde yokken alınan hiçbir teklif karşılaştırılabilir değildir. Neyin fiyatını karşılaştırdığınızı bilmiyorsunuzdur çünkü.

Pratikte üç sonuç vardır ve üçü de meşrudur: mevcut kapsamla yenilemek, kapsamı daraltarak aynı üreticiyle devam etmek, alternatife geçmek. Üçüncüsünü masaya koymadan ilk ikisini pazarlık edemezsiniz. Karşılaştırılabilir ikinci bir teklif olmadan yapılan yenileme görüşmesi bir pazarlık değil bir onaydır.

Yerleşiklerin gerçekten güçlü olduğu yer

Bu rehberin işe yaraması için önce yerleşiklerin ne yaptığını doğru yazmak gerekiyor. Bir alternatif değerlendirmesinin ilk güvenilirlik testi, rakibi kendi mühendislerinin kabul edeceği şekilde anlatabilmesidir.

NetScout Arbor, operatör sınıfı DDoS savunmasının yerleşik adıdır. Arbor Edge Defense ağ sınırında durum tutmayan bir azaltma katmanı olarak çalışır ve asıl gücü yüksek güvenilirlikte ağ ve taşıma katmanı filtrelemesidir. Bunu NETSCOUT’un ATLAS tehdit istihbaratı besler. Operatör ortamlarında ağ genelinde görü için Arbor Sightline ile doğal biçimde eşleşir. Kurulu tabanının büyüklüğü, istihbaratın erişim genişliği ve araç setinin olgunluğu bu alanda hâlâ referans noktasıdır. Bir omurga işletiyorsanız ve ağ genelinde akış görüsü sizin için günlük bir operasyon aracıysa, sınırdaki tek bir cihaz bunun yerine geçmez. Bu, kabul edilmesi gereken bir gerçektir.

Radware DefensePro, davranış tabanlı tespit üzerine kuruludur ve elle kural yazılmasını beklemek yerine sıfırıncı gün örüntüleri için gerçek zamanlı imzalar üretir. Kapsama alanı alışılmadık biçimde geniştir. Hacimsel sellerden şifreli uygulama katmanı saldırılarına kadar uzanır. Radware’in kendi bulut hizmetiyle entegre çalışarak tek üreticili hibrit mimari kurulmasına imkân verir. İki katmanın aynı politika diliyle yönetilmesi, dar kadrolu ekipler için gerçek bir operasyonel kolaylıktır.

Bu iki paragrafın altını çizelim. Bu rehberdeki eleştiri mühendislik kalitesine dair değildir. Her iki ürün de olgun mühendislik ürünüdür ve pek çok kurumda yıllardır işini yapmaktadır. Eleştiri ticari ve mimari başlıklardadır: kapsamın birden çok lisanslı bileşene bölünmesi, yenileme ekonomisinin çok yıllı yapısı, döviz yükümlülüğü ile TL bütçe arasındaki açıklık, desteğin coğrafyası ve üreticinin işlettiği bir istihbarat bulutuna bağımlılık. Bunlar sizin koşullarınızda ürünün ne kadar sürdürülebilir olduğuna dair sorulardır. Ürünün ne kadar iyi olduğu ayrı bir konudur. Yenilemede belirleyici olan sürdürülebilirliktir.

Cihaz	Yenilemede güçlü tarafı	Kapsam ve lisans sorusu	Destek ve eskalasyon sorusu	Göçte en zor taşınan
NetScout Arbor Edge Defense	Yüksek güvenilirlikte L3/4 filtreleme, geniş tehdit istihbaratı erişimi ve olgun kurulu taban	Kapsam sınırdaki cihaz ile ekosistem bileşenleri arasında bölünür; hangi yeteneğin hangi bileşende lisanslandığını kalem kalem doğrulayın	Ağır bir olayda eskalasyonun hangi merkeze, hangi saatte ve hangi dilde düştüğü	Operatör ortamlarında ağ genelinde akış görüsü ve buna dayalı operasyon alışkanlıkları
Radware DefensePro	Davranışsal tespit ve gerçek zamanlı imza üretimi; hacimsel selden şifreli uygulama katmanı saldırısına uzanan geniş kapsama	Yerinde katman ile bulut hizmetinin sözleşmede nasıl ayrıştığını ve tek üreticili hibritin hangi kalemlerden oluştuğunu doğrulayın	İnce ayar birikiminin kimde durduğu; yerelde L3 yetkinliği mi var, yoksa kayıt aktarımı mı yapılıyor	Yıllar içinde biriken ince ayar, yanlış pozitif istisnaları ve otomasyon bağları

Bu tablo iki üründe ne bulunduğunu göstermez. Yenilemede hangi soruların yazılı cevabının isteneceğini gösterir. Kapsam, lisans yapısı ve destek koşulları sözleşmeden sözleşmeye değişir. Ölçüt, üreticinin genel ürün anlatımı değil kendi sözleşmenizin metnidir.

Mevcut sözleşmenizi nasıl okumalısınız

Yenileme değerlendirmesi elinizdeki sözleşmeyle başlar, gelen teklifle değil. Aşağıdaki sekiz başlığın cevabı çıkarılmadan yapılan hiçbir karşılaştırma savunulabilir değildir. Bunları üreticiden değil önce kendi arşivinizden çıkarın. Sonra üreticiden yazılı olarak teyit isteyin.

1. Kalem kalem lisans dökümü. Neyin neye göre lisanslandığını ayırın: aktarım hızına (throughput) göre olanlar, özelliğe göre olanlar, şasiye ya da modele göre olanlar, kiracı veya abone sayısına göre olanlar. Bu ayrım önemlidir. Büyüme her kalemi aynı biçimde etkilemez. Hattınızı iki katına çıkardığınızda aktarım hızına bağlı kalem sıçrar, özellik lisansı sıçramaz.
2. Eş sonlanma tarihleri. Bileşenlerin bitiş tarihleri birbirinden ayrıksa yenileme tek bir karar olmaktan çıkar ve her yıl küçük bir yenilemeye dönüşür. Bu, pazarlık gücünüzü dağıtır. Tarihleri tek bir güne çekmek, kendi başına bir müzakere hedefidir.
3. Yenileme artış maddesi. Sözleşmede yıllık bir artış hükmü var mı, neye bağlı, tavanı var mı? Metnin ne dediğini okuyun, sözlü olarak anlatılan uygulamayı değil. Artış maddesi ile kur etkisi ayrı şeylerdir ve teklif geldiğinde çoğu zaman tek kalemde toplanmış olur.
4. Süre sonunda ne oluyor. Bu, sözleşmenin en az okunan ve pazarlıkta en belirleyici maddesidir. Yenilenmezse cihaz paket iletmeye devam eder mi, son bilinen kural setiyle çalışmayı sürdürür mü, hangi özellikler kapanır, bulut beslemesi ne zaman durur, RMA ve yedek parça hakkı ne olur? Cevabı bilmeden yapılan pazarlıkta karşı tarafın elinde olan bilgi sizde yoktur.
5. Destek kademesi ve fiilen kullanılanı. Aldığınız kademe ile geçen yıl açtığınız kayıt sayısını, bunların ağırlığını ve gerçekleşen ilk yanıt sürelerini yan yana koyun. Kimi kurum ihtiyacının üzerinde bir kademe taşır. Kimi kurum ise ağır olayda yetersiz kalan bir kademeyle çalıştığını ancak olay anında fark eder.
6. Donanımın yaşam döngüsü tarihleri. Elinizdeki tam model numarası için satış sonu ve destek sonu tarihlerini isteyin. Yeni bir çok yıllı döneme girip ikinci yılda zorunlu bir donanım yenilemesiyle karşılaşmak, yenilemeyi baştan yanlış fiyatlamak demektir.
7. Fesih, devir ve erken çıkış. Çok yıllı bir dönemde erken çıkışın bedeli nedir, kapsam daraltmak mümkün mü, sözleşme başka bir tüzel kişiliğe devredilebilir mi? Şirket birleşmesi ya da altyapı devri ihtimali olan kurumlar için bu madde teknik maddelerden daha önemlidir.
8. Kapsamın gerçek kullanımı. Yönetim arayüzüne girin ve hangi modüllerin açık olduğunu, hangilerinin son on iki ayda hiç kural üretmediğini çıkarın. Kullanılmayan kapsam, yenilemede ya bırakılacak ya da bilerek tutulacak bir karardır. Farkında olmadan ödenen bir kalem olmamalıdır.

Dördüncü maddenin neden bu kadar önemli olduğunu görmek için, ilişkinin kesildiği durumda neyin ayakta kaldığına bakmak yeterlidir.

Kur: sözleşmenin en pahalı ama en az tartışılan maddesi

Türkiye’de ithal bir ağ güvenliği ürününün yenilemesinde tekrarlayan yapı şudur. Yükümlülük döviz cinsinden tanımlıdır. Bütçe ise Türk lirasıdır ve genellikle bir yıl önceden onaylanmıştır. Bu iki büyüklük birbirinden bağımsız hareket eder.

Sonucu şudur. Üretici fiyatını hiç değiştirmese, kapsam bir gram büyümese ve koruma kalitesinde hiçbir şey iyileşmese bile, bütçe kaleminizin Türk lirası karşılığı ödeme gününde belirlenir. Karşılığında aldığınız koruma aynıdır. Yani bu, bir fiyat artışı olarak değil bir para birimi uyumsuzluğu olarak okunmalıdır ve fiyat pazarlığıyla çözülmez. Pazarlık ettiğiniz sayı zaten dövizdedir.

Çok yıllı yenileme koşulları bu tabloyu değiştirir ama her zaman lehinize değil. Çok yıllı dönem genellikle bir indirimle sunulur ve indirim dövizde tanımlıdır. Buna karşılık taşıdığınız risk Türk lirasındadır. Sabitlenen şey ile riskli olan şey aynı para biriminde değildir. Bu, çok yıllı sözleşmenin kötü olduğu anlamına gelmez. Birden fazla bütçe yılını tek imzayla bağladığınız anlamına gelir. Kararı verirken sorulacak sorular şunlardır: dönem boyunca sabitlenen tam olarak nedir (birim fiyat mı, kapsam mı, destek kademesi mi), ödeme takvimi yıllık mı yoksa peşin mi, ve dönem içinde kapsam daraltma hakkınız var mı?

Bir başka nokta da riskin zincirin neresinde durduğudur. Yerleşik üreticilerin çoğu Türkiye’de iş ortakları üzerinden satış yapar. Sözleşmeyi imzaladığınız taraf çoğu zaman üreticinin kendisi değil yurt içinde yerleşik bir iş ortağıdır. Bu durumda kur riskinin kimde durduğu sözleşme metnine bakar. Şu dört ayrıntının yazılı olması gerekir: hangi kurumun ilan ettiği kur esas alınır, hangi tarihli kur uygulanır, alış mı satış mı kullanılır, ve bir tavan ya da paylaşım mekanizması var mı? Bunlar teknik olmayan ayrıntılar gibi görünür. Oysa yenilemenin gerçek tutarını bunlar belirler.

Hukuki boyutu da atlamayın. Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ve buna bağlı tebliğ, Türkiye’de yerleşik kişiler arasındaki sözleşmelerde bedelin döviz cinsinden kararlaştırılmasını kural olarak sınırlar. Yurt dışında üretilen donanım ve yazılıma ilişkin bilişim sözleşmeleri için istisnalar tanımlanmıştır ve ödemenin hangi para biriminde yapılacağı ayrıca düzenlenmiştir. Buradaki amaç maddeyi yorumlamak değil. Amaç, sözleşmenizin bu çerçevede nerede durduğunu hukuk biriminizin yazılı olarak söylemesini sağlamaktır. Kamu kurumları için buna, ihale mevzuatındaki fiyat farkı esaslarının o alım için uygulanıp uygulanmadığı sorusu eklenir.

Son olarak, bu argümanın sınırını da yazalım. Kur, yerli bir alternatife geçildiğinde kendiliğinden ortadan kalkmaz. Ortadan kalkması için yükümlülüğün Türk lirası cinsinden tanımlanmış olması gerekir. Bu, sözleşmenin nasıl yazıldığıyla ilgili bir konudur; üreticinin yerleştiği ülkeyle ilgili değil. Alternatif değerlendirirken sorulacak soru, yükümlülüğün hangi para biriminde olduğu ve kur riskinin kimde durduğudur. “Yerli mi” sorusu bunun yanında ikincil kalır. Aynı soruyu yerleşik üreticinize de sorun. Bazı durumlarda cevabı beklediğinizden esnek olabilir.

Destek coğrafyası ve dil

Yerleşik üreticilerin ikisi de olgun, dünya çapında örgütlenmiş destek yapıları işletir. Süreçleri belgelidir ve ağır olaylar için tanımlı eskalasyon zincirleri vardır. Buradaki soru yetkinlik sorusu değildir. Soru, gece üçte açtığınız ağır kaydın hangi merkeze düştüğü, o merkezdeki mühendisin sizinle hangi dilde paket kaydı tartışacağı ve kararın hangi saat diliminde alınacağıdır.

Yenilemede bu başlığı ölçülebilir hale getirmenin yolu, sözleşmedeki taahhüdü değil geçen yılın kayıtlarını okumaktır. Şu dört sayıyı kendi kayıt sisteminizden çıkarın: ağır kayıtlarda gerçekleşen ilk yanıt süreleri, ilk yanıt ile konunun gerçekten teknik derinliği olan bir mühendise ulaşması arasında geçen süre, mesai dışı açılan kayıtların oranı ve donanım değişimi gereken durumlarda parçanın sahaya ulaşma süresi. Son kalem Türkiye’de ayrıca gümrük süresini de içerir. Yurt dışından sevk edilen bir yedek parça, sözleşmedeki saat taahhüdünden bağımsız olarak bu süreye tabidir. Yurt içinde tutulan yedek stoğun olup olmadığı bu yüzden ayrı bir sorudur.

İş ortağı katmanı için de tek bir soru yeterlidir: yereldeki ekip üçüncü seviye teknik yetkinliği taşıyor mu, yoksa kaydı üreticiye aktaran bir katman mı? İkisi de meşru modellerdir ama fiyatları ve olay anındaki davranışları aynı değildir. Yenileme, bu ayrımın sözleşmeye yazılması için uygun bir andır.

Yenilemede savunulabilir bir karşılaştırma kurmak

Karşılaştırmanın savunulabilir olması, kurum içinde sorulacak ilk zor soruyu geçebilmesi demektir. Bunun için dört kural yeterlidir.

Kapsamı eşitleyin. İki teklifin aynı işi kapsadığından emin olun. Yerleşik üreticide uygulama katmanındaki derinlik ek lisanslı bileşenlerden geliyorsa, alternatif ise bunu tek cihazda sunuyorsa, teklifleri cihaz başına değil yetenek başına karşılaştırmak gerekir. Aynı şey ters yönde de geçerlidir. Yerleşik üreticide bulunan ve gerçekten kullandığınız bir yeteneği alternatif karşılamıyorsa, aradaki farkı fiyata değil eksik kalemler listesine yazın.

Aynı dönemi kullanın. Beş yıl makul bir ufuktur ve her iki tarafın da birinci yıldan beşinci yıla kadar destek yenilemeleri dahil rakam vermesi gerekir. Yerleşik üreticiler farkı çoğu zaman bu tablonun toplamında kaybeder ya da kazanır, liste fiyatında değil.

Yetenek notu ile ticari notu ayrı tutun. İki puanı tek bir tabloda toplarsanız, ticari avantaj teknik eksiği ya da teknik üstünlük ticari riski gizler. Ayrı tutulduğunda karar kurulda tartışılabilir hale gelir. “Teknik olarak denk, ticari olarak farklı” cümlesi savunulabilir. “Toplam puanı yüksek” cümlesi savunulamaz.

Kendi trafiğinize güvenin. Yetenek listeleri her iki tarafta da dolu görünür. Kutu işaretlemek bunları ayırmaya yetmez. Ayrım, kendi uygulama trafiğinizi yeniden oynatan bir testte ortaya çıkar. Sentetik sel testi cihazın hattı doldurup doldurmadığını gösterir. Yanlış pozitif davranışını göstermez ve göçün asıl riski oradadır.

Analist yayınlarına da bu çerçevede yaklaşın. Bu pazar Gartner’ın Market Guide for DDoS Mitigation Solutions, Forrester’ın The Forrester Wave: DDoS Mitigation Solutions ve IDC’nin IDC MarketScape yayınlarında ele alınmaktadır. Konumlanma iddiasında bulunan her taraftan güncel baskının kendisini isteyin, bir ekran görüntüsünü değil. Konumlar baskılar arasında değişir. Ayrıca Gartner araştırmasının kamuya açık biçimde alıntılanması reprint hakkı gerektirir. Kamuya açık bir sayfada Gartner alıntılayan bir sağlayıcı bu hakka sahip olduğunu gösterebilmelidir.

Göçte gerçekten taşınan ve taşınmayan şeyler

Göç kararının en sık yanlış hesaplanan tarafı budur. Aşağıdaki ayrım, teklif aşamasında değil proje planında karşınıza çıkar.

Taşınmayanlar.

• Politikalar. Eşik değerleri, sayaç tanımları, profil isimleri ve koruma seviyeleri üreticiye özgüdür. Bir üründeki sayı, diğerinde aynı şeyi ölçmez. Birinde saniyedeki istek sayısı, diğerinde aynı adı taşıyan ama farklı pencerede hesaplanan bir metrik olabilir. Taşınacak olan rakamlar değil niyettir. Her kural için üç satır yazın: neyi koruyor, hangi olaydan sonra eklendi, kaldırılırsa ne olur. Pek çok istisnanın neden var olduğunu kimsenin hatırlamadığı bu aşamada ortaya çıkar. Bu, göçün beklenmedik faydalarından biridir.
• Öğrenilmiş temel çizgi. Davranışsal tespit kullanan her cihaz kendi temel çizgisini kendi ölçümüyle kurar. Eski cihazın yıllar içinde öğrendiği normal, yeni cihaza aktarılamaz. Öğrenme penceresi tam bir iş döngüsünü kapsamalıdır. Ay sonu kapanışı, kampanya dönemi, beyanname ya da sınav yoğunluğu gibi zirveler öğrenme dönemine girmezse, sonraki ay yanlış pozitif olarak geri döner.
• Biriken ince ayar. Yanlış pozitif istisnaları, beyaz listeler, belirli iş ortaklarının IP blokları, eski bir uygulamanın alışılmadık davranışı için açılmış muafiyetler. Bunların büyük kısmı belgelenmemiştir ve yalnızca cihazın üzerinde yaşar.
• Otomasyon ve raporlama bağları. Üreticinin arayüzü üzerine yazılmış betikler, otomatik koruma açma kapama akışları, yönetime giden rapor şablonları ve geçmiş eğilim verisi. Geçmiş veri özellikle önemlidir. Yeni cihaz sıfırdan başlar ve karşılaştırma yapabilmek için eski raporların ayrıca arşivlenmesi gerekir.
• Ekip alışkanlığı ve sertifikalar. Olay anında hangi ekranın açılacağını bilmek eğitimle değil tekrarla oluşur. Göçün ilk aylarında ekibin tepki süresi uzar. Bunu plana yazın.

Taşınanlar.

• Ağ tasarımı. Inline konum, bypass birimleri, TAP ve mirror noktaları, kablolama, optik modüller ve kabin düzeni büyük ölçüde yerinde kalır. Bu, göçün en ucuz tarafıdır.
• Kendi ölçüm veriniz. NetFlow ya da sFlow geçmişiniz, trafik profili çalışmalarınız ve saldırı geçmişi kayıtlarınız sizindir. Yeni cihazın beklentilerini bu veriyle tohumlayabilirsiniz. Göçe girerken elinizdeki en değerli taşınabilir varlık budur.
• Standart tabanlı yukarı akış düzenlemeleri. Operatörünüzle kurduğunuz kara delik yönlendirme ve FlowSpec düzeni standartlara dayanıyorsa, cihaz değişse de düzen ayakta kalır. Tescilli bir arayüze dayanıyorsa kalmaz. Bu ayrımı göç kararından önce netleştirin.
• Kabul ölçütleri ve test düzeneği. Göç için hazırladığınız test senaryoları ve kabul eşikleri, sonraki yenilemede de kullanılabilir. Bir kez yazıldığında kurumun kalıcı varlığı haline gelir.

Yukarı akışa sinyalleşme ve tek üreticili hibrit

Göçün mimari tarafındaki asıl soru, yerinde katmanın yukarısıyla nasıl konuştuğudur. Bugün yerinde cihazınız, aynı üreticinin bulut hizmetine ya da operatörünüzdeki aynı marka platforma tescilli bir arayüzle bağlıysa, yerinde katmanı değiştirmek yalnızca bir kutu değişimi olmaz. İki katman arasındaki sıkı bağı da çözer.

Bu bağın iki yüzü vardır ve ikisini de yazmak gerekir. Faydası gerçektir: tek politika dili, tek yönetim düzlemi, tek destek muhatabı ve devretme anında sürtünmesiz bir geçiş. Dar kadrolu bir ekip için bu, günlük operasyonda hissedilen bir kolaylıktır. Maliyeti de gerçektir. İki katman aynı kod tabanını, aynı tespit mantığını ve aynı sözleşmeyi paylaştığında, ortak bir arıza sebebi iki kez kurulmuş olur.

Alternatif değerlendirirken bu yüzden tek bir teknik ölçüt öne çıkar. Yeni cihaz yukarı akışla standart üzerinden konuşabiliyor mu? Pratikte bu, BGP FlowSpec, kara delik yönlendirme ve kurumlar arası azaltma talebi sinyalleşmesi demektir. Standart tabanlı bir arayüz, bugünkü göçü kolaylaştırmakla kalmaz. Bir sonraki yenilemede de her iki katmanı birbirinden bağımsız değiştirebilmenizi sağlar. Bu, satın alma tarafında pazarlık gücü olarak geri döner.

Göç riskini aşamalandırmak

Göç riski gerçektir ve küçümsenmemelidir. Ama yönetilebilir. Yönetme biçimi de aşamalandırmadır. Aşağıdaki sıra, riski büyükten küçüğe indirerek ilerler ve her adımda bir geri dönüş noktası bırakır.

1. Envanter ve niyet belgelemesi. Hiçbir üreticiyle görüşmeden önce mevcut politikaların niyetini yazın. Bu belge hem göçün girdisidir hem de yenilemeye karar verirseniz kapsam daraltma pazarlığının dayanağıdır. Her iki sonuçta da işinize yarayan tek çıktı budur.
2. Yol dışı izleme. Yeni cihaz aynalanmış trafikle, karar vermeden çalışsın. Yerleşik cihaz inline kalır ve uygulamayı sürdürür. Bu aşamada yeni cihaz öğrenirken siz de onun kararlarını risksiz gözlemlersiniz.
3. Karar karşılaştırması. Belirli bir zaman aralığı için iki cihazın verdiği kararları yan yana koyun: yeni cihazın düşüreceği ama eskisinin geçirdiği trafik ve tersi. Sayıları değil kararları karşılaştırın. Bunun için her iki tarafın loglarını karşılaştırılabilir bir biçime getirmek gerekir ve bu, proje planında ayrı bir kalemdir.
4. Sınırlı inline geçiş. Donanımsal bypass ile, tek bir düşük riskli segmentte, tek bir ön ekte ya da çok kiracılı ortamda tek bir kiracıda inline’a alın. Bu aşamada bir hata olduğunda etkilenen alan tanımlıdır.
5. Uygulamaya geçiş ve geri dönüş ölçütleri. Hangi koşulda geri dönüleceğini önceden yazın ve bu kararı toplantı beklemeden verebilecek kişiyi belirleyin. Geri dönüş ölçütü olmayan bir göç planı bir temenniden ibarettir.
6. Örtüşme dönemi. Yerleşik desteği en az bir saldırı sezonu boyunca canlı tutun. Bunun bir çift maliyet olduğunu açıkça yazın. İş gerekçesinde gizlenmemelidir. Riski azaltmanın bedeli budur ve göçün gerçek maliyeti hesaplanırken bu kalem mutlaka içeride olmalıdır.
7. Devreden çıkarma. Ancak log sürekliliği, denetim izleri ve raporlama geçmişi çözüldükten sonra. 5651 kapsamındaki erişim kaydı zincirinin göç sırasında kopmaması, teknik değil hukuki bir gerekliliktir. KVKK envanterinizde ve iç denetim kayıtlarınızda cihaz değişikliğinin ne zaman gerçekleştiği de yazılı olmalıdır.

Zamanlama da bir risk kalemidir. Göçü yılsonu kapanışına, denetim dönemine ya da sektörünüzün zirve sezonuna denk getirmeyin. Öğrenme penceresinin bir iş döngüsünü kapsaması gerektiği için takvimi buna göre kurun. Bu genellikle göçün, sözleşme bitiş tarihinden aylar önce başlatılması gerektiği anlamına gelir. Yenilemeye üç hafta kala başlayan bir değerlendirme, sonucu baştan yenileme lehine belirlemiş olur.

Yenilemek doğru cevap olduğunda

Bu bölüm rehberin en önemli bölümüdür ve atlanmamalıdır. Aşağıdaki durumlarda yenilemek doğrudan doğru karardır; yalnızca savunulabilir bir seçenek olmakla kalmaz.

Ekosistemi gerçekten kullanıyorsanız. Ağ genelinde akış görüsü sizin için günlük bir operasyon aracıysa, temizleme merkezi mimarisi kurulmuşsa ve ekibiniz bu araçların üzerinde çalışıyorsa, sınırdaki tek bir cihaz bunun yerine geçmez. Bu durumda doğru soru “değişelim mi” değil “kullanmadığımız bileşenleri bırakırsak fiyat nereye gelir” sorusudur.

Ekipte kapasite yoksa. Göç, birkaç ay boyunca kıdemli ağ personelinin zamanını ister. Bu zaman aynı dönemde bir veri merkezi taşımasına, bir çekirdek ağ yenilemesine ya da bir uyum projesine ayrılmışsa, iki işi aynı anda yapmak riski azaltmaz, artırır.

Takvim çakışıyorsa. Denetim dönemi, sezon zirvesi ya da büyük bir kampanya, göç için yanlış zamandır. Bir dönem daha yenileyip göçü doğru pencereye planlamak, aceleyle yapılan bir göçten her ölçüde daha iyidir.

Alternatif kendi trafiğinizle denklik gösteremiyorsa. Kendi trafiğinizi yeniden oynatan bir testte yanlış pozitif davranışı sizin kabul eşiğinizin üzerinde kalıyorsa, ticari avantaj bunu telafi etmez. Test sonucu, tekliften önce gelir.

Fark, göç maliyetini karşılamıyorsa. Sözleşme süresi boyunca elde edeceğiniz ticari fark; göç emeğini, çift işletme dönemini, öğrenme süresindeki artan riski ve hata payını karşılamıyorsa yenilemek rasyonel karardır. Bu hesabı yaparken tasarrufu kesin, göç maliyetini ise iyimser varsaymak, güvenlik ekiplerinin bir sonraki talepte itibar kaybetme yoludur.

Buna karşılık, kapsamı daraltarak yenilemek de çoğu zaman gözden kaçan bir sonuçtur. Yukarıdaki envanter çalışması, kullanılmayan bileşenleri ortaya çıkarır. Bunları bırakmak, üreticiyi değiştirmeden ticari tabloyu değiştirebilir. Bu sonucu elde etmek için bile karşılaştırılabilir ikinci bir teklife ihtiyacınız vardır.

İki tarafa da sorulacak sorular

Aynı disiplini her iki tarafa uygulamak, değerlendirmeyi savunulabilir kılan şeydir. Aşağıdaki listeler kasten simetriktir.

Yerleşik üreticiye.

1. Yenilemeyi kalem kalem verin, tek bir toplam tutar olarak değil: neyi aktarım hızına, neyi özelliğe, neyi şasiye göre lisanslıyorsunuz?
2. Sözleşme yenilenmezse cihaz ne yapar? Hangi özellikler ne zaman kapanır, bulut beslemesi ne olur, son kural setiyle çalışmaya devam eder mi?
3. Yükümlülük hangi para biriminde, hangi kur hangi tarihte esas alınıyor ve kur riski zincirin neresinde duruyor? Türk lirası cinsinden ya da tavanlı bir yapı mümkün mü?
4. Çok yıllı dönemde tam olarak ne sabitleniyor; kapsam daraltma ve erken çıkış hakkı ne?
5. Yıllık artış maddesi neye bağlı ve tavanı var mı?
6. Ağır bir kayıt gece üçte hangi merkeze düşer, hangi dilde çalışılır, yurt içinde üçüncü seviye yetkinlik ve yedek parça stoğu var mı?
7. Kullanmadığımız bileşenleri bırakırsak fiyat ne olur ve tam olarak hangi yeteneği kaybederiz? Yazılı cevap istiyoruz.
8. İstihbarat paylaşımı açıkken ağımızdan dışarı hangi telemetri çıkıyor, hangi ülkede işleniyor ve besleme kesilirse cihaz nasıl davranıyor?
9. Elimizdeki tam model için satış sonu ve destek sonu tarihleri nedir?

Alternatif üreticiye.

1. Aynı kalem kalem döküm, aynı beş yıllık ufuk, aynı kapsam.
2. Tespit tamamen cihaz üzerinde mi çalışıyor; üretici bulutuna erişim olmadığında davranışı ne oluyor?
3. Mevcut politikalarımızın hangilerini ifade edebiliyorsunuz, hangilerini edemiyorsunuz? Kural kural gözden geçirilmiş yazılı cevap istiyoruz.
4. Öğrenme penceresi ne kadar, bu süre boyunca koruma nasıl çalışıyor?
5. Yukarı akışla standart tabanlı sinyalleşme destekleniyor mu: FlowSpec, kara delik yönlendirme, kurumlar arası azaltma talebi?
6. Loglama SIEM’imizin beklediği alanlara nasıl eşleniyor; cihaz paket bazında değil olay bazında özetleyebiliyor mu?
7. Kendi trafiğimizle, bizim kabul ölçütlerimizle ve önce yol dışı izleme modunda bir PoC yapılacak; kabul eder misiniz?
8. Aynı saat diliminde destek, yurt içinde üçüncü seviye yetkinlik ve yurt içinde yedek parça: hangisi var, hangisi yok?
9. Kendi sektörümüzden referans verebilir misiniz ve onlarla siz masada olmadan görüşebilir miyiz?
10. Yerleşik üreticiden ayrılırsak kaybedeceğimiz ve sizin yerine koyamayacağınız şey nedir?

Onuncu sorunun cevabı, alternatifin ciddiyeti hakkında diğer dokuzunun toplamından fazlasını söyler. “Hiçbir şey” diyen bir sağlayıcı ya soruyu anlamamıştır ya da anlamış ama cevaplamak istememiştir.

Bu ölçütlere göre değerlendirilecek adaylardan biri HARPP DDoS Mitigator’dır. Tespitin tamamen cihaz üzerinde çalışması, L3’ten L7’ye kapsamanın tek cihazda toplanması ve desteğin aynı saat diliminde bölgesel olarak verilmesi, yukarıdaki listedeki maddelere doğrudan karşılık gelir. Diğer her aday gibi bunun da kendi trafiğinizle sınanması gereken bir iddia olduğunu tekrar etmek gerekiyor.

Karar çerçevesi

Yenileme kararını tek bir eksende vermek yanlış olur. Üç eksen birlikte değerlendirilmelidir.

Kullanım ekseni. Ödediğiniz kapsamın ne kadarını kullanıyorsunuz? Kullanım yüksekse yenileme lehine, düşükse önce kapsam daraltma lehine bir gösterge vardır.

Ticari eksen. Yükümlülük hangi para biriminde, çok yıllı dönem neyi sabitliyor, kur riski kimde? Bu eksende elde edeceğiniz fark, göç maliyetinden büyük mü?

Operasyonel eksen. Göçü yürütecek kapasiteniz, doğru takvim pencereniz ve geri dönüş planınız var mı? Yoksa doğru karar, bir dönem daha yenileyip göçü hazırlıklı biçimde planlamaktır.

Üç eksen de göç lehine ise karar kolaydır. Yalnızca ticari eksen göç lehine ise, önce kapsam daraltma pazarlığını deneyin. Operasyonel eksen aleyhte ise, ticari fark ne olursa olsun aceleci davranmayın. Kötü zamanlanmış bir göç, tasarruf ettiğiniz tutarı tek bir olayda geri verir.

Kaynaklar ve ileri okuma

Ücretli analist raporlarının içeriğini aktarmıyor, rakam atfetmiyoruz. Aşağıdaki liste, okunması ve gerektiğinde taraflardan talep edilmesi gereken kaynakları gösterir.

Mevzuat ve düzenleyici metinler. Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ve buna ilişkin 2008-32/34 sayılı Tebliğ (sözleşme bedelinin döviz cinsinden kararlaştırılması ve ödeme para birimi); Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın gösterge niteliğindeki döviz kurları (sözleşmede atıf yapılan kurun kaynağı olarak); kamu alımları için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve fiyat farkına ilişkin esaslar; 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu; 5651 sayılı kanun kapsamındaki erişim kaydı yükümlülükleri; Cumhurbaşkanlığı Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberi.

Üretici belgeleri. NETSCOUT’un Arbor Edge Defense, Sightline ve TMS ürün belgeleri ile destek programı tanımları; Radware’in DefensePro belgeleri, bulut hizmeti entegrasyon dokümanları ve destek kademesi tanımları. Bu belgelerin güncel sürümünü satış sunumundan değil üreticiden isteyin. Yenilemede tartışacağınız maddeler bu metinlerde tanımlıdır.

Analist yayınları. Gartner’ın Market Guide for DDoS Mitigation Solutions, Forrester’ın The Forrester Wave: DDoS Mitigation Solutions ve IDC’nin IDC MarketScape yayınları bu pazarı ele alır. Konumlanma iddiasında bulunan taraftan güncel baskının kendisini isteyin. Gartner araştırmasının kamuya açık alıntılanması reprint hakkı gerektirir. Kamuya açık bir sayfada Gartner alıntılayan sağlayıcı bu hakka sahip olduğunu göstermelidir.

Teknik standartlar. Yukarı akış katmanıyla entegrasyonun tescilli değil standart tabanlı olmasını istiyorsanız ilgili metinler: BGP FlowSpec için RFC 8955 ve RFC 8956; kara delik yönlendirme için RFC 5635; kurumlar arası azaltma talebi sinyalleşmesi için DOTS mimarisini tanımlayan RFC 8811 ve sinyal kanalını tanımlayan RFC 9132; yönlendirme dayanıklılığı için NIST SP 800-189.

Kamuya açık saldırı verisi. Cloudflare ve Akamai’nin üç aylık DDoS raporları, hacim ve vektör dağılımı için en yaygın atıf yapılan açık kaynaklardır. Her ikisinin de kendi müşteri tabanından derlendiği ve dolayısıyla bir örneklem yanlılığı taşıdığı akılda tutulmalıdır.